مشروح خبرها

رستم مهرگان،حنجره ي غريب ايران

در برنامه تلويزيوني "ديدني ها" كه در دهه 60با اجراي زيباي "جلال مقامي" پخش مي شد هنرنمايي مردي از تلويزيون هاي سياه وسفيد آن سالها پخش شدكه باحنجره اش ني نوازي مي كرد. پخش اين برنامه درآن سالها تامدتي ورد زبانهابود.مرد بي هيچ آلت موسيقي چنان ني مي زد كه تصورش در خيال هم نمي گنجيدامااوچنان بامهارت حنجره نوازي مي كردكه باحيرت مات دهانش مي شدي ومردچه زيبا مي نواخت.

 "رستم مهرگان"پديده ي موسيقي ايران وتنها بازمانده ي حنجره نوازان كشورامروز باكارنقاشي ساختمان امرارمعاش مي كندچيزي كه تارهاي صوتي اوراسخت مي آزاردوغربت چنين مردي درسرزمين هنرپرورايران يك ضايعه ي بزرگ براي هنروهنرمنداست.

در شهرشيروان واقع درخراسان شمالي ميهمانش شديم.بامهرباني ولبخندپذيرايمان شد. مردحنجره طلايي ايران استاد"رستم مهرگان"درسال1333درروستاي "بيك"ارتوابع دهستان "تكمران"شهرستان شيروان به دنيا آمده است.روستاي "بيك"بابيش از100خانوارجمعيت در25كيلومتري شمال شهرشيروان واقع شده است.

مرحوم رمضان پدررستم مهرگان ني نوازماهري بوده است.گاهي بازبانش صداي تارراهم درمي آورده است.رستم باالهام از پدرش به موسيقي علاقمند مي شود. اواز8سالگي ازحنجره اش براي برخي اصوات استفاده مي كندواحساس مي كندكه مي تواندبا كمك تارهاي صوتي اش ني نوازي كند.رستم در12سالگي دركارش توانمند واستاد مي شود وآوازه ي ني نوازي اش فراگيرمي شود.

رستم در12سالگي پدرراازدست مي دهدو2سال بعدبراي كارراهي شهرشيروان مي شود. ابتدابه كارگري مي پردازد، بعدبه نقاشي ساختمان روي مي آورد تاكنون بانقاشي ساختمان امرارمعاش مي كند.اورنگهاي شيميايي راآفتي براي تارهاي صوتي اش مي داند ولي براي تامين زندگي 5فرزندوهمسرش ناگزيراست كه كاركند.

رستم درنخستين جشنواره ي ني نوازان كشوربا راي هيئت داوران به دريافت ديپلم افتخار نائل مي شود.درميان هيئت داوران نام استاد"سيدحسن كسائي"و"مصطفي كمال پورتراب" به چشم مي خورد.رستم ديپلم افتخارش راازدست وزيرانديشمندفرهنگ آقاي "سيدمحمدخاتمي"دريافت نموده است وتاكنون درچندين جشنواره ي بين المللي حائز افتخارات فراواني شده است.

رستم دركشورهاي تركيه ودبي به اجراي برنامه پرداخته است ولي به علت عدم توانايي مالي ونداشتن پشتيبان زمينه ي حضور اودر كشورهاي ديگر فراهم نشده است.رستم بيش از 50لوح سپاس رادريافت نموده ولي متاسفانه توجه خاصي به اووهنر بي نظيرش نشده است.

اومي گويداستادم خداونداست وهنرش قابل آموزش نيست ولي پسر22ساله اش "شهرام"

برخي آهنگها رانه به زيبايي رستم كه درحدي قابل قبول مي نوازد.درنخستين جشنواره ي ني نوازان درمعرفي رستم مهرگان آمده است:"سابقه ي حنجره نوازي به بيش از2هزارسال مي رسدوزماني حنجره نوازي يكي ازكارهاي مهم شبانان وشكارچيان ايران بوده است ورستم مهرگان تنهابازمانده ازهزاران شبان حنجره نوازاست."

رستم در سن55سالگي هنوز به زيبايي مي نوازدهرچند رنگهاي شيميايي بزرگترين آفت براي هنراين پديده موسيقي است .اوبيش از150آهنگ راباحنجره اش مي نوازد. كه بيشترآهنگ هاي كردي خراسان است. به آهنگ "لو"علاقه ي عجيبي دارد. "الله مزار"را چون جان عزيز مي داردوتمام حسرت واندوه دلش باترنم"ارمانه سوسه" زمزمه مي شود.

اودلداده ي "جعفرقلي زنگلي"عارف بشكوه كرد است وآهنگ هاي اورادرروحاني ترين لحظات برلب دارد.

اوعاشق كوه وپياده روي است.نمازش راسروقت مي خواند.رستم رابالباس كردي وكلاه كركي اش مي توان بعداز اذان صبح در"شيركوه شيروان"ديد.درسپيده دمان صداي ني اش چون خنك نسيمي از ستيغ كوه وزيدن مي گيرد.درخيابان هاي شهرصداي ني مردي دوچرخه سواررامي توان شنيد سرت راكه برمي گرداني مي بيني رستم است.همه اورا دوست دارند.

رستم مهرگان استاد"كليم الله توحدي "رابزرگترين حامي فرهنگي خودمي داند وسپاسگزارلطفاستادان بلندآوازه اي  چون "محمدرضادرويشي" و"هوشنگ جاويد"است.

رستم افتخاري براي ايران عزيزاست.هرچندلايق وشايسته ي تجليل وتوجه بيشتراست ولي ازهيچ كس شكوه اي ندارد.حتي اوازبيمه هنرمندان هم بهره مند نيست .به راستي اگر اودر كشوري ديگر بود از اوچه تجليلها كه نمي كردند.كاش قدر اين مرد وهنربي مثالش رابدانيم وپيش از آنكه زودديرشودزمينه ي بهره مندي دلدادگان هنردرايران وآن سوي مرزها ازهنر گرانسنگ اين افتخارغريب فراهم شود.اگر غم نان بگذارد كه رستم راهي جشنواره هاي  داخلي وخارجي شودشكوه هنرايراني را زيبا زباني خواهد بود.

اسماعيل حسين پور